Είστε εδώ

ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΡΟΣΙΝΗΣ - Ο ΙΑΤΡΟΣ

Αναφορά σε μια εξέχουσα προσωπικότητα
Ευεργέτη του Μεσολογγίου.

Του: Ανδρέα Σακκαλή Β΄ Αντιπροέδρου του Συλλόγου «ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΤΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ Γ. ΔΡΟΣΙΝΗ».

Η ζωή και η δράση του Αθανασίου Δροσίνη είναι γνωστή σε όσους έχουν ασχοληθεί με το γενεαλογικό δέντρο της μεγάλης Μεσολογγίτικης οικογένειας των Δροσίνηδων.
Πιστεύω όμως ότι η έρευνα για νεώτερα στοιχεία και η συμπλήρωση όσων έχουν έρθει ήδη στο φως δεν σταματάει ποτέ. Με την έννοια αυτή, οι παρακάτω σημειώσεις μπορεί να αποδειχθούν χρήσιμες σαν μια ανακεφαλαίωση των μέχρι σήμερα γνωστών πληροφοριών.
Ο Αθανάσιος Δροσίνης του Νικολάου ήταν πρώτος εξάδελφος του πατέρα του μεγάλου μας ποιητή Γεωργίου Δροσίνη, (του Χρήστου) και εγγονός του ξακουστού καπετάν Αναστάση Δροσίνη του «γενάρχη» της οικογένειας, μιας οικογένειας που έβγαλε γενναίους μαχητές, εκλεκτούς επιστήμονες, λάτρεις της τέχνης και μεγάλους ευεργέτες.
Δύο από τα αδέλφια του πατέρα του, ο Γεώργιος (Καραγιώργος) Δροσίνης, αντιστράτηγος, και ο Ιωάννης (Γιαννακός) Δροσίνης, Φροντιστής Στρατού, έπεσαν ηρωικά στην πολιορκία του Μεσολογγίου το 1826. Ο άλλος αδελφός του πατέρα του, Κωνσταντίνος (Καρακώστας) Δροσίνης, χιλίαρχος, ανδραγάθησε στη μάχη της Κλείσοβας στις 25-3-1826 και δικαιολογημένα ονομάστηκε «νέος Κυναίγειρος», αφού συναγωνίστηκε σε πείσμα και ανδρεία το γνωστό ήρωα της μάχης του Μαραθώνα (490π.Χ.). Για το κατόρθωμά του αυτό αξίζει, νομίζω, να επεκταθώ σε μερικές λεπτομέρειες.
Το νησάκι της Κλείσοβας βρίσκεται στη λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου και απέχει περί το ένα χιλιόμετρο από την πόλη. Το πρωί της 25-03-1826 (15 ημέρες πριν την ηρωική Έξοδο) πολιορκήθηκε από χιλιάδες Τούρκους και στη συνέχεια Αιγύπτιους πολεμιστές που επέβαιναν σε πλοιάρια ή «θαλασσοβατούσαν». Παρά τις συνεχείς εφόδους των, με την υποστήριξη πυροβολικού, η φρουρά του νησιού (140 μαχητές, μεταξύ των οποίων και δυο γυναίκες, υπό το στρατηγό Κίτσο Τζαβέλλα) αντιστεκόταν με επιτυχία και προκαλούσε μεγάλες απώλειες στον εχθρό. Όμως, προς το απόγευμα, η έλλειψη νερού και πυρομαχικών απειλούσε σοβαρά την έκβαση της μάχης. Τότε ο Κωνσταντίνος Δροσίνης με έξι συντρόφους του φορτώνει ένα «πριάρι» (βάρκα της λιμνοθάλασσας) με νερό και πυρομαχικά και προσπαθεί να διασπάσει τον εχθρικό στόλο. Τα καταιγιστικά πυρά του εχθρού σκοτώνουν τέσσερις από τους συντρόφους του, αλλά ο ίδιος δεν χάνει το θάρρος του. Πηδάει στη θάλασσα και σπρώχνοντας το «πριάρι» κατορθώνει να φτάσει στην Κλείσοβα, όπου τον υποδέχονται σαν σωτήρα. Έτσι το νησί κράτησε και οι εχθροί αποχώρησαν ντροπιασμένοι αφήνοντας πίσω τους χιλιάδες νεκρούς και τραυματίες καθώς και άφθονο οπλισμό.
Ο ήρωας αυτός κατάφερε να σωθεί στην Έξοδο του Μεσολογγίου (10-04-1826) και να ενωθεί με το σώμα του Καραϊσκάκη. Λαβώθηκε στη μάχη του Φαλήρου το 1827 και πέθανε στη Σαλαμίνα την 01-06-1827.

Ο Αθανάσιος Δροσίνης γεννήθηκε στο Μεσολόγγι. Δυστυχώς ο ακριβής χρόνος γέννησής του δεν είναι γνωστός (Οι ληξιαρχικές πράξεις χάθηκαν στη μεγάλη πυρκαγιά του Δημαρχείου το 1929), τοποθετείται όμως στις αρχές του 19ου αιώνα (ο αδελφός του Δημήτριος γεννήθηκε το 1815, ενώ άγνωστος είναι και ο χρόνος γεννήσεως των αδελφιών του Ασπασίας και Αλτάνης). Μετά τη βασική εκπαίδευση, ο Αθανάσιος Δροσίνης σπουδάζει Ιατρική και αμέσως γυρίζει στη γενέτειρά του, όπου και εξασκεί το επάγγελμα του γιατρού για το υπόλοιπο της ζωής του. Η επαγγελματική του κατάρτιση, το ήθος και οι ικανότητές του αναγνωρίζονται γρήγορα και τον αναδεικνύουν σε εξέχουσα φυσιογνωμία της πόλης και της περιοχής. Πολύ σύντομα θα αναλάβει διοικητικά καθήκοντα στο εκεί Δημοτικό Νοσοκομείο Χατζηκώστα και θα αναδειχθεί σε Διευθυντή του, θέση που διατήρησε για 18 περίπου χρόνια αμισθί!
Με ζήλο και επιμονή οργανώνει το Νοσοκομείο έτσι ώστε να ανταποκρίνεται απόλυτα στην αποστολή του, ενώ παράλληλα σπεύδει να βοηθήσει στο σπίτι κάθε αναξιοπαθούντα συμπολίτη του, πάντοτε χωρίς αμοιβή. Η φήμη του ξεπερνάει στα στενά όρια της πόλης και ξαπλώνεται σε όλη την Αιτωλοακαρνανία και τους γειτονικούς νομούς. Οι παλιότεροι Μεσολογγίτες θυμόμαστε τις διηγήσεις των πατεράδων μας, όπως τις είχαν ακούσει από τους δικούς τους πατεράδες, για την ευγένεια, τη φιλανθρωπία και την αφιλοκέρδεια του «καλού γιατρού», το δικού τους γιατρού, του κυρ. Θανάση, όπως τον αποκαλούσαν με οικειότητα, αλλά και σεβασμό.
Η αρχοντιά, η ευγένεια και η αποφασιστικότητα του Αθανασίου Δροσίνη φαίνονται καθαρά ακόμα και σε φωτογραφία του, που δείχνει πραγματικά να είναι έτοιμος να σηκωθεί και να αναλάβει δράση για να βοηθήσει τους συνανθρώπους του.
Ο Αθανάσιος Δροσίνης παντρεύτηκε την κόρη του αγωνιστή και φρούραρχου του Μεσολογγίου Μήτρου Δεληγιώργη, Πηνελόπη, αδελφή του μετέπειτα Πρωθυπουργού Επαμεινώνδα Δεληγιώργη, μιά πραγματική «κυρία» που διακρινόταν για τις αρχές της, τη μόρφωσή της και τις αγαθοεργίες της.
Σχετικά αναφέρεται ότι κατά την προ του 1900 εποχή ήταν Πρόεδρος του Σωματείου κυριών «Ηώς» και διακρίθηκε για την κοινωνική της δράση. Είχε επίσης ενεργή ανάμειξη στα πολιτικά πράγματα της εποχής και βοήθησε με κάθε τρόπο τον αδελφό της Επαμεινώνδα Δεληγιώργη στην πολιτική του σταδιοδρομία. Πολλοί μάλιστα παρομοιάζουν το ρόλο της με εκείνον της Σοφίας Τρικούπη, αδελφής του άλλου μεγάλου τέκνου του Μεσολογγίου Χαρίλαου Τρικούπη.
Η κομψότητα, η ευγένεια αλλά και τα ωραία χαρακτηριστικά της αγαπημένης συζύγου του Αθανασίου Δροσίνη είναι ευδιάκριτα σε μια σπάνια φωτογραφία ενός εξαιρετικού πορτρέτου της (ελαιογραφία 94,0 Χ 73,5 εκ.) που έγινε το 1850 από τον Ιταλό ζωγράφο Francesco Pige (1822-1862). Ο ζωγράφος είχε εγκατασταθεί στην Ελλάδα και φιλοτέχνησε αρκετά πορτρέτα ιδίως κυριών της καλής κοινωνίας. Η ταυτότητα του ζωγράφου διαπιστώθηκε μόλις το 1956 από το γνωστό Έλληνα ζωγράφο και μετέπειτα Πρύτανη της ΑΣΚΤ Νίκο Κεσσανλή, ο οποίος είχε σπουδάσει στην Ιταλία πριν εγκατασταθεί στο Παρίσι. Στον πίνακα αυτόν είναι φανερή η τάση του καλλιτέχνη να συνδέσει την αρχαιότητα με την αναγεννηθείσα Ελλάδα του 19ου αιώνα, παρουσιάζοντας το μοντέλο του σε ένα φόντο που περιλαμβάνει αρχαία Ελληνικά στοιχεία (Ακρόπολη, υδρία, κίονες, κλπ.).
Σχετικά πρόσφατα, στις 14-12-2004, το έργο αυτό βγήκε σε δημοπρασία από τον οίκο Bonham’s του Λονδίνου με πρώτη ελάχιστη προσφορά 37.000 ευρώ και αγοράστηκε από άγνωστο πλειοδότη. Κλείνοντας την παρένθεση για τη ζωή και τη δράση της Πηνελόπης Δεληγιώργη – Δροσίνη που πέθανε το 1909, θα αναφέρω μια περικοπή του επικήδειου λόγου του διακεκριμένου δικηγόρου και βουλευτή Νικολάου Χρυσόγελου στην κηδεία της: « ..... Το Μεσολόγγι εστερήθη φυσιογνωμίας ανηκούσης εις την χορείαν των ολίγων εκείνων γυναικών αίτινες μορφούσι και διαπλάτουσιν ήθη ισχυρότερα και αυτών των νόμων .......»
Ο Αθανάσιος Δροσίνης πέθανε στις 4 Ιουλίου 1885, προφανώς εκτός Μεσολογγίου (ίσως στην Αθήνα), όπως προκύπτει από δημοσίευμα της εφημερίδας «Νέα Εφημερίς», στο φύλλο της 12 Ιουλίου 1885. Νομίζω ότι αξίζει να αναφερθεί εδώ μια περίληψη του σχετικού δημοσιεύματος, ώστε να καταλάβουμε το πόσο στοίχισε στους Μεσολογγίτες η απώλεια του «καλού γιατρού» τους και πόσο λαμπρή κηδεία του επιφύλαξαν.
Γράφει λοιπόν ο άγνωστος που περιγράφει την κηδεία του Αθανασίου Δροσίνη: « ..... Ο νεκρός του γιατρού Δροσίνη μεταφέρθηκε στο Μεσολόγγι με το καράβι «Ύδρα» που έφτασε στην Τουρλίδα (παλιό λιμάνι του Μεσολογγίου). Από εκεί, με φορείο, που το έσυραν δύο άλογα και ακολουθούσαν 25 άμαξες με συγγενείς και φίλους του, η πομπή πέρασε τους γιομάτους από κόσμο δρόμους της Πόλεως και κατευθύνθηκε στο Ναό της Αγίας Παρασκευής. Η κηδεία έγινε το απόγευμα στις 4. Μελανά σκεπάσματα εκάλυπταν τους εξώστες και τις θύρες των σπιτιών! Από παντού ακούγοντας θρήνοι ανδρών και γυναικών για τη στέρηση του δημοφιλούς φιλανθρώπου γιατρού.
Πλήθη κατέκλυζαν τους δρόμους και την εκκλησία .....».

Στην συνέχεια αναφέρονται τα ονόματα όσων κατέθεσαν στεφάνια εκ μέρους του Δήμου, των διαφόρων Συλλόγων, Σωματείων, του Νοσοκομείου Χατζηκώστα κλπ.
Επίσης ο αρθογράφος απαριθμεί όσους εκφώνησαν επικήδειους λόγους (6 συνολικά). Μεταξύ αυτών και ο μαθητής Αντώνης Χρυσικόπουλος, που δεν ήταν άλλος από τον μετέπειτα γνωστό μας διηγηματογράφο Αντώνη Τραυλαντώνη, ο οποίος απήγγειλε «ελεγείον μεστόν πόνου». Ακολουθεί η περιγραφή της ταφής (όπου έγινε στο περίβολο του Νοσοκομείου Χατζηκώστα!) τα ψηφίσματα που εκδόθηκαν και ο αρθογράφος καταλήγει με τη διαπίστωση πως τέτοια κηδεία δεν είχε ξαναδεί σε όλη του τη ζωή.
Από την περιγραφή αυτή μαθαίνουμε από πρώτο χέρι, εκτός από το τελετουργικό μέρος, κάτι που ακόμη και οι περισσότεροι Μεσολογγίτες αγνοούν, ότι δηλαδή ο Αθανάσιος Δροσίνης είχε ταφεί στο μέρος, που είχε αφιερώσει ένα μεγάλο κομμάτι της ζωής και της φιλανθρωπικής του δράσης, στο Νοσοκομείο Χατζηκώστα.
Όμως και μετά το θάνατό του ο «καλός γιατρός» δεν έπαψε να ευεργετεί τους συμπολίτες του. Με τη διαθήκη του της 12-02-1884, «εν ονόματι του υπερτάτου όντος», όρισε όπως, μετά τον θάνατο της συζύγου του όλη του η περιουσία, που αποτελείτο από πολλά ακίνητα, μετοχές, χρεώγραφα, ζώα και μετρητά, περιέλθη στο Δήμο Μεσολογγίου, προκειμένου να συσταθεί Ίδρυμα με την επωνυμία «Ορφανοτροφείον Κορασίδων Αθανασίου Δροσίνη», όπως και έγινε και λειτουργεί μέχρι σήμερα.